อาทิตย์, เมษายน 20, 2014

           

ผู้บริหาร

ดร.วิเชียรโชติ  โสอุบล

ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริม และพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้

ความทรงจำ...ที่นี่หมู่บ้านต้นตอ

คำนิยาม

คำนิยามเฉพาะของหมู่บ้านต้นตอ

คำนิยามเฉพาะของหมู่บ้านต้นตอ

                คำนิยามเฉพาะของหมู่บ้านต้นตอ  เป็นผลที่เกิดจากการศึกษาเรียนรู้และค้นพบร่วมกันจากการดำเนินงานโครงการหมู่บ้านต้นตอ  กศน.เพื่อนเรียนรู้  และเป็นนวัตกรรมการดำเนินการจัดการศึกษานอกโรงเรียน  โดยใช้หมู่บ้านเป็นฐานปฏิบัติการ  ประกอบด้วย  4  นิยาม  คือ

                คำนิยามที่  1  หมู่บ้านต้นตอ  คือ  หมู่บ้านที่นำตอไม้ต่างๆ  ที่ล้มตายและทิ้งไว้ไม่ได้ใช้ประโยชน์  มาใช้ในการตกแต่งภูมิทัศน์ของหมู่บ้าน  ได้แก่  บริเวณบ้าน  ถนน  ตรอก  ซอย และบริเวณที่สาธารณะของหมู่บ้านให้แลดูสวยงาม  เป็นระเบียบเรียบร้อย  สามารถนำพืชผักสวนครัว  ไม้ดอกไม้ประดับ  มาปลูกให้เกิดประโยชน์  ใช้รับประทานและลดค่าใช้จ่ายบางอย่างได้

                คำนิยามที่  2  หมู่บ้านต้นตอ  คือ  การสืบสาวเรื่องราวถึงความเป็นมาของหมู่บ้านดังกล่าวนั้นว่ามีความเป็นมาอย่างไร  ตั้งแต่เมื่อไร  ใครเป็นกลุ่มคนที่มาตั้ง รกรากอยู่ดั้งเดิม  มีการพัฒนาจนถึงปัจจุบันได้อย่างไร  มีสภาพความเป็นอยู่  วัฒนธรรมและการประกอบอาชีพเป็นอย่างไร เรียกว่า  สืบค้นจนถึงต้นตอได้รับทราบข้อมูลปฐมภูมิที่แท้จริง  จากผู้นำและผู้เฒ่าผู้แก่ของหมู่บ้านนั้น

                คำนิยามที่  3  หมู่บ้านต้นตอ  คือหมู่บ้านส่งเสริมการเรียนรู้โดยการนำต้นตอมาเป็นต้นทุนและเล่าเรื่องราวความเป็นมา  เกี่ยวกับตอไม้ที่สำคัญๆ  ที่นำมาใช้ในการตกแต่งภูมิทัศน์ของหมู่บ้าน  ว่าเป็นตออะไร  ใครให้ตอนั้นมา  เอามาจากที่ไหน  สืบค้นหาอายุตอ  ประมาณกี่ปี  และมีความสำคัญกับหมู่บ้านรวมถึงวิถีชีวิตของคนในหมู่บ้านอย่างไร

                คำนิยามที่  4   หมู่บ้านต้นตอ  คือ  หมู่บ้านนำร่องในการนำต้นตอมาตกแต่งภูมิทัศน์หมู่บ้านและส่งเสริมการจัดการศึกษานอกโรงเรียนอย่างบูรณาการโดยใช้หมู่บ้านเป็นฐานปฏิบัติการ  ตามยุทธศาสตร์  VIILAGE  Model  ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองอุดรธานี  ซึ่งเป็นต้นแบบและเป็นตัวอย่างให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้  สถานศึกษา   หน่วยงานชุมชน  หมู่บ้าน  และสาธารณชนอื่น  ให้เกิดการพัฒนาต่อไป

                คำนิยามที่ 5  ต้นตอ  หมายถึง  ตอไม้หรือต้นไม้ที่เป็นหรือทำหน้าที่ตอพันธุ์ในการเสียบกิ่ง  ต่อกิ่ง  ติดตา  ซึ่งเป็นวิธีการขยายพันธุ์พืช เกิดชีวิตใหม่  ที่มีการเจริญเติบโตได้  และอีกนัยหนึ่งอาจเป็นตอไม้  รากไม้ที่ตายแล้วแต่นำมาเป็นต้นตอในการเพาะเลี้ยงพืชพันธุ์อื่นให้เกิดความงอกงามเจริญเติบโตและอาศัยอยู่ร่วมกันได้  เรียกว่า  ขออยู่ด้วยคน  อาทิ  เช่น การปลูกกล้วยไม้  และไม้เลื้อยอื่นๆ  เป็นต้น

                ดังนั้น  จากนิยามและความหมายเฉพาะ  ของหมู่บ้านต้นตอ  จากบทเรียนในการดำเนินงานจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองอุดรธานี  จึงพอสรุปได้ว่า  หมู่บ้านต้นตอ  เป็นตัวอย่างและจุดเริ่มต้นในการสืบค้นหาที่ไปที่มาจนถึงต้นตอเพื่อค้นพบความจริงต่างๆ  เรียกว่า  ต้นตอ  หรือ  ORIGINAL  ซึ่งมีความหมายตามตัวอักษร  ดังนี้